Αναλύσεις: Χρήστος Κατσέας

Αυξανόμενος κίνδυνος σύγκρουσης στη βόρεια Συρία μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας

Γράφει ο Κάτς80

Άγκυρα: Η Τουρκία λέει ότι μιλάει με τους Αμερικανούς. Οι ΗΠΑ λένε ότι μιλάνε με τους Τούρκους. Οι πολιτικοί και οι στρατηγοί των δύο χωρών βρίσκονται σχεδόν σε συνεχή επικοινωνία, αυτό κρίνεται από τις δημόσιες παρατηρήσεις τους.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι καμία από αυτές τις συζητήσεις δεν έχει λύσει το θεμελιώδης ισχυρισμό που απειλεί να φέρει τους δύο μεγαλύτερους στρατούς του ΝΑΤΟ σε άμεσες συγκρούσεις στη βόρεια Συρία.

Turkey's President Recep Tayyip Erdogan signs a drone at a military airbase in Batman, Turkey, on Saturday.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράφει ένα αεροπλάνο σε στρατιωτική αεροπορική βάση στο Μπάτμαν, Τουρκία, το Σάββατο.

Όταν ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξεκίνησε την επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» τον περασμένο μήνα εναντίον των Κούρδων μαχητών που «υποστηρίζονται» από τις ΗΠΑ, ξεκίνησε σε μια περιοχή όπου τα αμερικανικά στρατεύματα δεν είναι ενσωματωμένα στους συμμάχους τους.

Όμως δήλωσε ότι η επιχείρηση θα επεκταθεί σύντομα ανατολικά, στην πόλη Manbij, όπου βρίσκονται. «Θα ασκήσουμε πιέσεις εναντίον των τρομοκρατών χωρίς να λάβουμε υπόψη ποιοι είναι δίπλα τους», δήλωσε ο Ερντογάν στις 30 Ιανουαρίου. Αρκετοί υπουργοί έχουν κάνει το ίδιο.

Η Τουρκία θεωρεί τη συριακή κουρδική πολιτοφυλακή ως μέρος μιας τρομοκρατικής ομάδας που επιδιώκει να αποκτήσει ένα κομμάτι της Τουρκίας. Οι ΗΠΑ χαιρέτισαν και υποστήριξαν τους Κούρδους ενάντια στη μάχη του «Ισλαμικού Κράτους», και τώρα που ο αγώνας αυτός έρχεται στο τέλος σε μεγάλο βαθμό, αφήνουν τους Κούρδους να είναι υπεύθυνοι για το ένα τέταρτο της Συρίας, θεωρώντας τους ως ένα προπύργιο εναντίον ενός αναζωπυρωμένου Μπασάρ αλ-Ασάντ και των υποστηρικτών του Το Ιράν και τη Ρωσία.

Η απόσυρση από τον Manbij είναι «κάτι που δεν εξετάζουμε», δήλωσε στο CNN ο στρατηγός Joseph Votel, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ. «Όπου υπάρχουν αμερικανικά στρατεύματα, θα μπορέσουν να αμυνθούν», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του Πενταγώνου, κ. Kenneth McKenzie, στις 25 Ιανουαρίου. «Συντονιζόμαστε πολύ στενά  γ’ αυτό», είπε για τους Τούρκους. «Ξέρουν πού βρίσκονται οι δυνάμεις μας».

Ο επικεφαλής του Πενταγώνου υπουργός άμυνας, Jim Mattis, δήλωσε την Παρασκευή στην Ουάσινγκτον ότι είναι δυνατόν να «εξισορροπηθεί η συμμαχία με την Τουρκία ενώ εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε τους Κούρδους» και συνέστησε ότι η κυριαρχία των αμερικανικών στρατευμάτων με τις κουρδικές πολιτοφυλακές στη Συρία είναι ένας τρόπος βοήθειας για την ασφάλεια της Τουρκίας.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάττις λέει ότι είναι δυνατόν να εξισορροπηθεί η συμμαχία με την Τουρκία υποστηρίζοντας ακόμα τους Κούρδους

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάττις.

«Είμαστε πεπεισμένοι ότι, έχοντας τα στρατεύματά μας στο έδαφος, γνωρίζουμε ότι δεν συνεισφέρουν σε επιθέσεις εναντίον της Τουρκίας», δήλωσε ο Mattis.

Οι δεσμοί μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας είναι τεταμένες εδώ και χρόνια, και όταν υπάρχει ένα έντονο πρόβλημα, οι τουρκικές χρηματοπιστωτικές αγορές δέχονται συνήθως ένα χτύπημα. Η Τουρκία κατηγορεί την Αμερική ότι προστατεύει τον Fethullah Gülen, τον Ισλαμιστή εκατομμυριούχο ιεροκήρυκα που κατηγορείτε από την Τουρκία για την υποκίνηση του αποτυχημένου πραξικοπήματος το 2016. Οι ΗΠΑ διώκουν ποινικά έναν ανώτερο Τούρκο τραπεζίτη για παραβίαση των κυρώσεων στο Ιράν. Εν συντομία, και οι δύο χώρες σταμάτησαν – δυσκόλεψαν να εκδίδουν θεωρήσεις βίζας για τους πολίτες του άλλου.

Η σημερινή στάση είναι ίσως η πιο σοβαρή. Οι σχέσεις «τείνουν προς το χείλος του γκρεμού» και η άμεση στρατιωτική σύγκρουση είναι μια πραγματική πιθανότητα, σύμφωνα με τον Anthony Skinner, διευθυντή της βρετανικής εταιρείας προβλέψεων Verisk Maplecroft. Τα δύο έθνη έχουν σχεδιάσει κόκκινες γραμμές, οι οποίες «μεγεθύνουν τον κίνδυνο εσφαλμένου υπολογισμού και στις δύο πλευρές».

Η επίθεση της Τουρκίας στους κούρδους μαχητές στο Afrin, στη βορειοδυτική Συρία, ήρθε λίγες μέρες αφότου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι θα βοηθήσουν τους Σύριους Κούρδους να δημιουργήσουν μια συνοριακή δύναμη ασφαλείας 30.000 δύναμης. Η αμερικανική εστίαση σε τέτοιες λεπτομέρειες έχει εξαγριώσει την Τουρκία. Σε μια σύνοδο κορυφής για την ασφάλεια στο Κολοράντο το περασμένο καλοκαίρι, ο Raymond Thomas, ανώτερος αμερικανός στρατηγός, εξήγησε πώς είχε πείσει τους Σύριους αγωνιστές του Κουρδιστάν να αλλάξουν το «έμβλημα» τους και να αποστασιοποιηθούν από το PKK, την κουρδική ομάδα που αγωνίζεται για την αυτοκυριαρχία της στην Τουρκία.

Ωστόσο, η Τουρκία αισθάνεται ότι προδίδεται από τις ΗΠΑ λόγω της συμμαχίας της με τους Κούρδους στην Συρία. Και βλέπει μια άμεση απειλή για την εθνική της ασφάλεια από ένα κουρδικό θύλακα κατά μήκος των νότιων συνόρων τους, ενισχυμένο από αμερικανικά στρατεύματα και όπλα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο κίνδυνος μιας φιλικής σύγκρουσης μεταξύ τουρκικών και αμερικανικών στρατευμάτων δεν μπορεί να αποκλειστεί εκτός κι αν μία από τις δυο πλευρές υποχωρήσει.

Αμερικανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι κατανοούν τις τουρκικές ανησυχίες για την ασφάλεια. Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Τουρκίας, Μπεκίρ Μπόζνταγ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θέλει να αποφύγει μια αντιπαράθεση, αν και πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ «θα πρέπει να προειδοποιήσουν τους ανθρώπους τους στον τομέα, να μην αντιμετωπίσουν την Τουρκία».

Η μεγαλύτερη περιοχή που κρατείται υπό την κουρδική επίβλεψη βρίσκεται πιο ανατολικά, προς το σημείο όπου συναντιούνται η Συρία, το Ιράκ και η Τουρκία. Αλλά με την ώθηση των Κούρδων μαχητών από το Αφρίν και το Manbij, η Τουρκία θα καθαρίσει τους εχθρούς της από μια στρατηγική έκταση γης που εκτείνεται από τον ποταμό Ευφράτη ως τη Μεσόγειο.

Ο Ερντογάν επισκέφθηκε το κέντρο επιχειρήσεων στρατού κοντά στα σύνορα της Συρίας την περασμένη εβδομάδα. Εξήρε τους Τούρκους αξιωματικούς για «την ανοικοδόμηση της ιστορίας του έθνους».

Ο Τούρκος πρόεδρος μπορεί επίσης να έχει εσωτερικούς πολιτικούς λόγους για την εκστρατεία του. Η δημόσια στήριξη είναι ισχυρή, με δημοσκοπήσεις που υποδηλώνουν ότι πάνω από το 80% των Τούρκων υποστηρίζει την επιχείρηση, ενώ οι ηγέτες της αντιπολίτευσης (εκτός από το τοπικό κουρδικό κόμμα) ευθυγραμμίζονται. Ο Ερντογάν αναμένεται να επανεκλεγεί ον επόμενο χρόνο.

Χρήστος Κατσέας

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

w

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...